Glycemiecontrole, een key-element om postoperatieve wondinfecties (SSI’s) te voorkomen?

Postoperatieve wondinfecties (Surgical-site infections (SSI’s)) kunnen een belangrijke oorzaak zijn in een toename van de hospitalisatieduur, mortaliteit en morbiditeit na een chirurgische ingreep. Elke verpleegkundige kent ongetwijfeld het belang van handhygiëne en steriliteit als één van de onderdelen om dit te voorkomen. Echter ligt de focus van dit artikel op een specifieke risicofactor die de laatste jaren in de spotlight staat, namelijk hyperglycemie.

 

 

Hyperglycemie door een operatie?

Een chirurgische ingreep zorgt voor een ‘stress-response’ in ons lichaam. Hierbij worden er verschillende signalen gestuurd naar de hersenen die vervolgens enkele mechanismen in werking zet.

 

  • Verschillende (katabole) hormonen worden vrijgezet, waaronder Cortisol. Energiereserves worden hierdoor massaal gemobiliseerd wat uiteindelijk bijdraagt tot een hyperglycemie.
  • Bovendien zal het lichaam zoveel mogelijk de werking/aanmaak van insuline proberen te verhinderen. Dit kan leiden tot een tijdelijke insuline-resistentie.

 

Het gevolg?

Een verhoogde glycemie zorgt voor een stijging van het aantal infecties en comorbiditeiten. Ondanks dat er geen eensgezindheid is in de verschillende studies over de grens van hyperglycemie (varieert van 100mg/dl tot 200mg/dl), zijn er duidelijke verbanden te zien. Pre- en intra-operatieve hyperglycemies zorgen voor een bijna dubbel risico op SSI’s (OR=1.88*). Postoperatieve hyperglycemies verhogen de kans op een postoperatieve wondinfectie met 1.45 (OR=1.45).

 

Diabetespatiënten hebben volgens de literatuur sowieso een verhoogde kans op SSI’s (OR=1.53). Diabetespatiënten met een hyperglycemie hebben meer dan 2.22 keer meer kans op postoperatieve wondinfecties (OR=2.22). Een hyperglycemie vertraagt bovendien de wondheling.

 

 

Goed regelen?

Een meer intensief protocol (hanteren van lagere en striktere glucosewaarden van <110mg/dl of 110-150mg/dl) tijdens en na een operatie resulteert in een lagere kans op SSI’s (OR=0.43). Weliswaar verhoogt hiermee wel de kans aanzienlijk op een hypoglycemie (OR=5.55).

 

 

Conclusie

Glycemiecontrole voor, tijdens en na een chirurgische ingreep is een belangrijke factor in het voorkomen van postoperatieve wondinfecties.

  • Een optimale glycemieregeling is noodzakelijk voor, tijdens en na een chirurgische ingreep om SSI’s te voorkomen.
  • Een optimale glycemieregeling zorgt voor een betere wondheling.
  • Glycemiecontrole is volgens de literatuur niet alleen belangrijk bij diabetespatiënten.
  • Een intensief protocol (= het hanteren van lagere en striktere glucosewaarden) zorgt ervoor dat het risico op een SSI vermindert.
  • Een intensief protocol geeft aanzienlijk meer kans op een hypoglycemie.
  • Het is belangrijk om als verpleegkundige tekens van hyper- en hypoglycemie te herkennen bij diabetespatiënten.

 

 

 

*OR = Odd’s Ratio = Geeft de kans op een verhoogd (indien waarde tussen 1 en oneindig) of verlaagd (tussen 0 en 1) risico weer. Indien de waarde gelijk is aan 1 is er geen verhoogd of verlaagd risico. Bijvoorbeeld 1.88 = 1.88 keer meer kans op pre- en intra-operatieve hyperglycemies.

 

 

BRONNEN:

 

 

De Vries, F.E., Gans, S.L., Solomkin, J.S., Allegranzi, B., Egger, M., Dellinger, E.P., et al. (2017). Meta-analysis of lower perioperative blood glucose target levels for reduction of surgical-site infection. The British journal of surgury, 104 (2), 95-105. doi: 10.1002/bjs.10424.

 

Finnerty, C., Mabvuure, N.T., Ali, A., Kozar, R.A., Herndon, D.N. (2013). The Surgically Induced Stress Response. Journal of Parenteral and Enteral Nutrition, 37 (50), 21-29. doi: 10.1177/0148607113496117

 

Ljungqvist, O. (2010). Insulin Resistance and Outcomes in Surgery. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 95(9), 4217–4219. doi:10.1210/jc.2010-1525

 

Martin, E.T., Kaye, K.S., Knott, C., Nguyen, H., Santarossa, M., Evans, R., et al. (2016). Diabetes and Risk of Surgical Site Infection: A Systematic Review and Meta-analysis. Infection Control and Hospital Epidemiology, 37(1), 88-99. doi: 10.1017/ice.2015.249.

 

THINK4NURSES VZW 2018